Ankieta MNiSW nt. otwartego dostępu (2017)
List wprowadzający
List skierowany przez Ministra NiSW do kierowników jednostek naukowych, rektorów uczelni i naukowców zachęcający do udziału w ankiecie nt. otwartego dostępu.
- ze strony MNiSW, udostępniany na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 3.0 Polska.
- omówienie ankiety: Raport nt. realizacji polityki otwartego dostępu do publikacji naukowych w latach 2015-2017 (2018)
Treść
- DIR.ZC.176.3.2017.PK.1
- Warszawa, 10.02.2017 r.
- Dotyczy: otwartego dostępu do publikacji naukowych
Szanowni Państwo,
Otwarta nauka i otwarty dostęp do publikacji naukowych pełnią ważną rolę w procesie upowszechniania wiedzy w społeczeństwie. Organizacje finansujące badania oraz wiodące uniwersytety i ośrodki badawcze na świecie przyjmują polityki otwartego dostępu zgodnie z założeniem, że otwieranie wyników badań naukowych (publikacje, dane badawcze) sprzyja rozwojowi nauki i innowacji oraz przyczynia się do lepszego rozumienia znaczenia nauki przez obywateli. Mając na względzie społeczną odpowiedzialność nauki Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego popiera działania na rzecz otwartego dostępu i otwartej nauki.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o realizację przez jednostki naukowe i uczelnie rekomendacji MNiSW w zakresie otwartego dostępu zawartych w dokumencie pn. Kierunki rozwoju otwartego dostępu do publikacji i wyników badań naukowych w Polsce. W szczególności proszę o realizację zaleceń dotyczących przyjmowania instytucjonalnych polityk otwartego dostępu, wyznaczania pełnomocników ds. otwartego dostępu, szkolenia pracowników naukowych, wykorzystania potencjału bibliotek akademickich, deponowania pełnych tekstów artykułów naukowych w otwartych repozytoriach oraz tworzenia infrastruktury otwartego dostępu, w tym repozytoriów.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego będzie kontynuować w 2017 r. działania w zakresie otwartego dostępu, w tym działania informacyjne i szkoleniowe. Na stronie internetowej MNiSW w sekcji "Otwarty dostęp do publikacji naukowych" zamieszczono przykładowy wzór polityki otwartego dostępu oraz poradnik nt. otwartej nauki. Prowadzone są rozmowy z NCN, NCBR i innymi instytucjami na temat uwzględniania otwartego dostępu w ich działaniach. W celu uzyskania wiedzy na temat skali stosowania otwartego dostępu w Polsce przygotowana została anonimowa ankieta internetowa. Bardzo proszę o jej wypełnienie w trybie on-line w terminie do 6 marca 2017 r.
Link do ankiety: https://goo.gl/forms/R9fM53vPLANO2zXz1. Wyniki ankiety zostaną opublikowane na stronie internetowej MNiSW po ich opracowaniu.
Oprócz szkoleń i warsztatów dotyczących otwartego dostępu rozważane będą dalsze działania, w tym: wspieranie obiegu treści naukowych w modelu otwartym, analiza możliwości uwzględnienia otwartego dostępu w ewaluacji jednostek naukowych oraz rozwijanie infrastruktury otwartego dostępu.
Dodatkowe pytania i uwagi w sprawie otwartego dostępu, wykraczające poza zakres ww. ankiety, można kierować drogą mailową na adres: cyfryzacja@mnisw.gov.pl.
- Z wyrazami szacunku
- /-/ Jarosław Gowin
- MINISTER NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO
Formularz ankiety
Szanowni Państwo w imieniu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) uprzejmie proszę o wypełnienie poniższej ankiety nt. otwartego dostępu do publikacji naukowych. Składa się ona z 22 krótkich pytań. Jej wypełnienie trwa ok. 15 min. Celem ankiety jest pozyskanie informacji nt. działań w zakresie otwartego dostępu prowadzonych lub planowanych przez uczelnie i jednostki naukowe, skali stosowania otwartego dostępu w naszym kraju, Państwa opinii nt. "Kierunków rozwoju otwartego dostępu do publikacji i wyników badań naukowych w Polsce". Informacje o charakterze statystycznym zebrane dzięki ankiecie pozwolą m.in. na planowanie - w oparciu o konkretne dane - dalszych działań w zakresie otwartego dostępu.
- 1. Czy Państwa instytucja posiada własną politykę otwartego dostępu? *
- Tak
- Nasza instytucja planuje przyjęcie polityki otwartego dostępu w ciągu najbliższych 12 miesięcy
- Nasza instytucja aktualnie nie planuje przyjęcia polityki otwartego dostępu
- Inne: ...
- 2. Jakie są główne powody braku polityki otwartego dostępu w Państwa instytucji? *
- Brak środków finansowych na przygotowanie i wdrożenie polityki otwartego dostępu
- Brak wiedzy i gotowości wśród pracowników naukowych
- Obawiamy się problemów organizacyjno-prawnych związanych z przyjęciem polityki otwartego dostępu
- Dopóki nie będzie to wymogiem prawnym, nie planujemy przyjęcia polityki otwartego dostępu
- Nie dotyczy (nasza instytucja posiada już politykę otwartego dostępu)
- Inne: ...
- 3. Z jakich źródeł Państwa instytucja finansuje działania w zakresie otwartego dostępu? *
- Środki statutowe
- Projekty badawcze (np. projekty NCN)
- H2020
- Fundusze strukturalne (np. POPC)
- Nasza instytucja nie posiada środków na finansowanie otwartego dostępu
- Inne: ...
- 4. Czy Państwa instytucja posiada cyfrowe repozytorium publikacji naukowych? *
- Nie posiadamy repozytorium cyfrowego publikacji naukowych
- Posiadamy tylko zamknięte repozytorium cyfrowe (dostępne po zalogowaniu dla naszych pracowników)
- Posiadamy własne otwarte repozytorium, w którym są deponowane pełnotekstowe publikacje naukowe
- Posiadamy otwarte repozytorium współdzielone z innymi instytucjami
- Inne: ...
- 5. Czy w Państwa instytucji powołano pełnomocnika (lub koordynatora) do spraw otwartego dostępu? *
- Tak
- Planuje się powołanie pełnomocnika w ciągu najbliższych 6 miesięcy
- Nie planujemy aktualnie powołania pełnomocnika ds. otwartego dostępu
- 6. Kto powinien pełnić funkcję pełnomocnika ds. otwartego dostępu? *
- Dyrektor biblioteki
- Kierownik działu nauki i informacji
- Inne: ...
- 7. Czy Państwa instytucja organizowała w 2016 r. działania informacyjne lub konferencje nt. otwartego dostępu (np. w ramach tygodnia otwartego dostępu - Open Acces Week)? *
- Tak
- Nie
- 8. Jaki jest (szacowany) udział publikacji naukowych w otwartym dostępie udostępnianych przez Państwa instytucje w stosunku do wszystkich publikacji naukowych tworzonych przez autorów z Państwa instytucji? *
- 0-10-20-30-40-50-60-70-80-90-100 %
- Nie wiem - nie posiadamy nawet orientacyjnej wiedzy na ten temat
- 9. Ile czasopism naukowych w otwartym dostępie wydaje Państwa instytucja? *
- 0
- 1
- 2-4
- 5-10
- powyżej 10
- Inne: ...
- 10. W jaki sposób udostępniane są teksty w większości czasopism naukowych prowadzanych przez Państwa instytucję? *
- Czasopismo jest dostępne tyko w wersji papierowej
- Artykuły w wersji cyfrowej są otwarte (bez opłat i logowania) w momencie opublikowania na zasadach dozwolonego użytku
- Artykuły w wersji cyfrowej są otwarte (bez opłat i logowania) w momencie opublikowania na wolnej licencji
- Artykuły w wersji cyfrowej są otwierane po upływie embargo (6-12 miesięcy)
- Artykuły w wersji cyfrowej są dostępne tylko dla osób, które wykupią dostęp
- Inne: ...
- 11. Jakie działania w zakresie otwartych danych badawczych (open data) planuje Państwa instytucja w 2017 r.? *
- Planujemy przyjęcie formalnego regulaminu w zakresie danych badawczych, w tym otwartych danych
- Planujemy przyjęcie nieformalnego dokumentu (np. zalecenia) w zakresie otwierania danych badawczych
- Planujemy szkolenie pracowników nt. otwierania danych badawczych
- Planujemy projekt pilotażowy nt. otwierania danych badawczych
- Planujemy tworzenie/współtworzenie otwartego repozytorium danych badawczych
- Nasza instytucja nie planuje aktualnie działań w zakresie otwierania danych badawczych
- Nasza instytucja otworzyła już dane badawcze i planuje kontynuacje działań w tym zakresie
- Inne: ...
- 12. Jakie są główne bariery w otwieraniu danych badawczych? *
- Brak odpowiedniej infrastruktury, w tym repozytoriów danych badawczych w kraju
- Brak środków finansowych na ten cel
- Niechęć naukowców do otwierania własnych danych badawczych
- Brak wiedzy i umiejętności technicznych wśród naszych pracowników
- Problemy prawne
- Brak systemowej koncepcji zarządzania danymi badawczymi w jednostkach naukowych
- 13. Jaka jest państwa opinia nt. "Kierunków rozwoju otwartego dostępu do publikacji i wyników badań naukowych w Polsce"? *
- Dokument stanowi wystarczającą podstawę do prowadzenia działań w zakresie otwartego dostępu
- Dokument zawiera tylko rekomendacje, co nie pozwala na skuteczne wdrożenie polityki otwartego dostępu w skali kraju
- Dokument jest potrzebny, ale brakuje środków finansowych na wdrożenie rekomendacji w nim zawartych
- Dokument nie został odpowiednio nagłośniony w środowisku naukowym, przez co jego działanie jest ograniczone
- Dokument nie jest w ogóle potrzebny
- Inne: ...
- 14. Jakie są główne przeszkody w realizacji działań związanych z otwartym dostępem, w tym zaleceń wynikających z "Kierunków rozwoju otwartego dostępu..."? *
- Brak lokalnych repozytoriów i infrastruktury otwartego dostępu w jednostkach naukowych i uczelniach
- Brak osobnego strumienia finansowania dla otwartego dostępu
- Brak finansowania otwartego dostępu w ramach istniejących strumieni finansowania (np. działalność statutowa, projekty NCN)
- Brak wiedzy nt. otwartego dostępu wśród naukowców
- Niechęć naukowców do otwierania własnych publikacji lub danych badawczych
- Ryzyko prawne i brak wiedzy nt. praw autorskich
- Brak systematycznych działań ze strony jednostek naukowych lub uczelni
- Inne: ...
- 15. Jakie działania w zakresie otwartego dostępu są najbardziej potrzebne w Polsce? *
- Działania informacyjne i szkoleniowe dla pracowników naukowych
- Działania informacyjne i szkoleniowe dla kierowników jednostek naukowych i władz uczelni
- Stworzenie osobnego strumienia finansowania dla otwartego dostępu
- Zwiększenie środków na finansowanie otwartego dostępu w ramach istniejących strumieni finansowych
- Rozwój infrastruktury otwartego dostępu, w tym repozytoriów
- Dodatkowe punktowanie otwartego dostępu w ewaluacji jednostek naukowych
- Koordynacja działań podejmowanych przez różne podmioty
- Inne:...
- 16. Jakie działania informacyjne w zakresie otwartego dostępu powinno oferować MNiSW? *
- Szkolenia nt. otwartego dostępu dla pracowników jednostek naukowych i uczelni
- Szkolenia nt. praw autorskich i aspektów prawnych
- Szkolenia nt. tworzenia polityki otwartego dostępu
- Poszerzenie informacji nt. otwartego dostępu na stronie internetowej MNiSW
- Konferencje
- Inne: ...
- 17. Jakie działania Państwa zdaniem powinny podjąć jednostki naukowe i uczelnie, żeby osiągnąć dostęp we wdrażaniu otwartego dostępu? *
- Informować i szkolić pracowników naukowych
- Przyjąć własne polityki otwartego dostępu
- Tworzyć otwarte repozytoria
- Zaplanować środki finansowe na wspieranie otwartego dostępu we własnym budżecie
- Zapewnić otwarty dostęp do wydawanych czasopism
- Współpracować w zakresie tworzenia wspólnych repozytoriów lub koordynacji sieci repozytoriów
- Częściej dzielić się wiedzą i dobrymi praktykami w zakresie otwartego dostępu
- 18. Czy Państwa instytucja planuje w 2017 r. działania dotyczące otwartego dostępu, (jeśli tak, proszę wpisać max 5 działań)? *
- powołanie pełnomocnika, uruchomienie repozytorium
- 19. Ewentualne dodatkowe uwagi nt. otwartego dostępu lub "Kierunku rozwoju otwartego dostępu...” *
- ...
- 20. Informacja nt. zakresu zadań osoby wypełniającej ankietę? *
- Pracownik biura kierownika jednostki (np. biura Dyrektora, biura Rektora
- Pracownik biblioteki
- Pracownik biura informacji naukowej lub działu nauki
- Inne: ...
- 21. Instytucja wypełniająca ankietę? *
- Uczelnia publiczna
- Uczelnia prywatna
- Instytut PAN
- Instytut badawczy
- Inne: ...
- 22. Obszar nauki, który reprezentuje instytucja wypełniająca ankietę? *
- Nauki humanistyczne
- Nauki społeczne
- Nauki ścisłe
- Nauki przyrodnicze
- Nauki techniczne
- Nauki rolnicze, leśne i weterynaryjne
- Nauki medyczne u nauki o zdrowiu
- Obszar sztuki
- Inne: ...