Ankieta MNiSW nt. otwartego dostępu (2020)
Spis treści
- 1 List wprowadzający
- 2 Formularz ankiety
- 2.1 Info
- 2.2 Pytania nt. przyjętej polityki OD
- 2.3 Planowane przyjęcie polityki OD
- 2.4 Pytania o przyczyny braku polityki OD
- 2.5 Pytania dot. finansowania działań implementacyjnych w zakresie polityki otwartego dostępu
- 2.6 Pytania dot. prowadzonych działań w zakresie polityki otwartego dostępu
- 2.7 Finansowanie udostępniania publikacji w otwartym dostępie
- 2.8 Finansowanie udostępniania danych w otwartym dostępie
- 2.9 Pytania dot. repozytoriów cyfrowych
- 2.10 Data planowanego utworzenia repozytorium cyfrowego
- 2.11 Pytania dot. interfejsu API
- 2.12 Pytanie o termin rozpoczęcia prac nad interfejsem API
- 2.13 Pytania dot. finansowana prac nad budową/dobudową interfejsu programistycznego aplikacji (API)
- 2.14 Pytania dot. pełnomocnika ds. OA
- 2.15 Dane kontaktowe pełnomocnika/koordynatora OD
- 2.16 Planowane powołanie pełnomocnika ds. OD
- 2.17 Pytania dot. publikacji w OD
- 2.18 Bariery w otwieraniu publikacji naukowych
- 2.19 Bariery w otwieraniu danych badawczych
- 2.20 Przeszkody w realizacji przez instytucje naukowe działań związanych z OD
- 2.21 Inne pytania
- 2.22 Współpraca z podmiotami zagranicznymi
- 2.23 Planowana współpraca zagraniczna
- 2.24 Pytania dot. "Kierunków rozwoju otwartego dostępu w Polsce"
- 2.25 Pytania końcowe
List wprowadzający
DIR.WPN.403.1.2020, Warszawa 04 listopada 2020 2020 r. wg. rozdzielnika
Szanowni Państwo,
Z każdym kolejnym rokiem, nasze społeczeństwo jest coraz bardziej zależne od danych i ich niezakłóconego przepływu. Ilość informacji, generowanych przez każdą instytucję i każdego obywatela rośnie w ogromnym tempie, a suma ludzkiej wiedzy osiągnęła niepotykany dotychczas poziom. Od pewnego czasu znamy też wartość swobodnego dostępu do tych informacji, szczególnie danych naukowych i surowych danych maszynowych. Państwa europejskie podjęły liczne inicjatywy, których celem jest budowa i promowanie otwartego dostępu do publikacji i wyników badań naukowych. Można wśród nich wymienić Plan S, zainicjowany przez konsorcjum krajowych agencji badawczych i instytucji finansujących badania, czy European Open Science Cloud. W obu tych inicjatywach uczestniczy Polska. Jestem głęboko przekonany, że otwarty dostęp do publikacji i danych naukowych jest jednym z kluczowych wyzwań stojących obecnie przed społecznością naukową i administracją państwową. Dziś, powszechnie uznaje się, że otwieranie wyników badań i powiązanych z nimi danych przekłada się na lepszą i bardziej efektywną naukę oraz pozytywnie wpływa na innowacyjność sektora publicznego i prywatnego. Jest ono wymagane np. w projektach finansowanych w ramach unijnego Programu Horyzont 2020.
Dlatego Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego podejmuje kroki, aby otwarty dostęp stał się standardem w badaniach naukowych w Polsce. Przykładem takich działań jest powstały przed kilku laty dokument pt. Kierunki rozwoju otwartego dostępu do publikacji i wyników badań naukowych w Polsce.
Nie byłoby to możliwe bez Państwa pomocy. Kierunki rozwoju... są wypadkową konsultacji, analiz oraz prac Zespołu ds. Otwartego Dostępu do Danych Naukowych. Dokument ten spotkał się z ciepłym przyjęciem środowiska naukowego, jednak jestem świadomy, że wymaga on już pewnej aktualizacji i rozbudowy. Państwa potrzeby w tym zakresie są mi wiadome, dlatego Ministerstwo wkrótce rozpocznie prace nad odświeżeniem istniejących obecnie, niewiążących zaleceń.
Nowy dokument, aby należycie spełniał potrzeby środowiska naukowego, musi opierać się na precyzyjnych i aktualnych danych. Dlatego zwracam się do Państwa z uprzejmą prośbą o wypełnienie ankiety załączonej do niniejszego listu. Jest to badanie podobne do tego przeprowadzanego przez Ministerstwo w 2017 r. Państwa odpowiedzi pomogą nam opracować możliwie najbardziej trafne wskazówki dotyczące otwartego dostępu do publikacji naukowych w Polsce.
Z góry dziękuję za Państwa udział i łączę wyrazy szacunku.
Z wyrazami szacunku, z up. Ministra Grzegorz Wrochna Podekretarz Stanu
Formularz ankiety
Szanowni Państwo, w imieniu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) uprzejmie proszę o wypełnienie poniższej ankiety nt. otwartego dostępu (OD) do publikacji naukowych i danych badawczych. Jej wypełnienie trwa ok. 30 minut. Celem ankiety jest zaktualizowanie informacji nt. działań w zakresie OD prowadzonych lub planowanych przez uczelnie i Instytuty, skali stosowania otwartego dostępu w naszym kraju, Państwa opinii nt. potrzeby przyjęcie oficjalnej polityki OD, itp. Informacje o charakterze statystycznym zebrane dzięki ankiecie pozwolą m.in. na planowanie dalszych działań w zakresie otwartego dostępu. Prosimy o wypełnienie jednej ankiety na uczelnię.
Info
- Jaką instytucję Pan/i reprezentuje? *
- Czy Państwa instytucja posiada własną politykę otwartego dostępu? *
- Tak
- Nasza instytucja planuje przyjęcie polityki otwartego dostępu
- Nasza instytucja aktualnie nie planuje przyjęcia polityki otwartego dostępu
Pytania nt. przyjętej polityki OD
- Jaki jest zakres polityki otwartego dostępu przyjętej w Państwa instytucji (wybór wielokrotny)? *
- Artykuły naukowe
- Dane badawcze
- Monografie, prace zebrane
- Inne:
- W jakim stopniu, polityka otwartego dostępu Państwa instytucji jest zgodna z zaleceniami Planu S? Zasady Planu S przetłumaczona na j. polski na stronie OtwartaNauka.pl - https://otwartanauka.pl/plan-s/tlumaczenie/ *
- Całkowicie
- W znaczącym stopniu
- Częściowo
- Tylko w pewnych aspektach
- W ogóle
- Jakie są cele strategiczne zawarte w Państwa polityce otwartego dostępu? *
- ___
- Jeśli to możliwe, prosimy o wstawienie linku do Państwa polityki otwartego dostępu.
- ___
Planowane przyjęcie polityki OD
- W jakim terminie Państwa instytucja planuje przyjąć politykę otwartego dostępu? Proszę wskazać datę z dokładnością do miesiąca. *
- dd-mm-rrrr
Pytania o przyczyny braku polityki OD
W jakim stopniu poniższe czynniki wpływają na to, że w Państwa instytucji nie ma polityki otwartego dostępu? 1 – czynnik ma znikomy wpływ ... 5 – czynnik ma bardzo znaczący wpływ
- Inne priorytety finansowe/strategiczne *
- 1-2-3-4-5
- Brak wiedzy i kompetencji w zakresie stworzenia i wdrażania polityki *
- 1-2-3-4-5
- Obawiamy się problemów organizacyjno-prawnych związanych z przyjęciem polityki otwartego dostępu (wpisz jakich) *
- 1-2-3-4-5
- Komentarz dot. problemów organizacyjno-prawnych
- 1-2-3-4-5
Pytania dot. finansowania działań implementacyjnych w zakresie polityki otwartego dostępu
Z jakich źródeł Państwa instytucja finansuje działania implementacyjne w zakresie polityki otwartego dostępu? 0 – w ogóle nie korzystamy z tego źródła finansowania ... 4 – intensywnie korzystamy z tego źródła finansowania
- Środki własne (w tym subwencja) *
- 0-1-2-3-4
- Projekty badawcze krajowe (np. projekty NCN) *
- 0-1-2-3-4
- Projekty badawcze zagraniczne (inne niż H2020) *
- 0-1-2-3-4
- Projekty badawcze H2020 *
- 0-1-2-3-4
- Fundusze strukturalne (np. POPC) *
- 0-1-2-3-4
- Programy ministerialne *
- 0-1-2-3-4
- Nasza instytucja nie prowadzi działań implementacyjnych w zakresie polityki otwartego dostępu
- Zaznacz, aby potwierdzić brak działań implementacyjnych w zakresie polityki otwartego dostępu
Pytania dot. prowadzonych działań w zakresie polityki otwartego dostępu
- Jakie działania w zakresie otwartego dostępu do publikacji naukowych są obecnie realizowane/planowane przez Państwa instytucję? *
- ___
- Jakie działania w zakresie otwartego dostępu do publikacji naukowych są planowane przez Państwa instytucję? *
- ___
- Jakie działania w zakresie otwartego dostępu do danych badawczych są obecnie realizowane przez Państwa instytucję? *
- ___
- Jakie działania w zakresie otwartego dostępu do danych badawczych są planowane przez Państwa instytucję? *
- ___
- Jakie działania w zakresie otwartych innowacji są obecnie realizowane/planowane przez Państwa instytucję? *
- ___
- Jakie działania w zakresie otwartych innowacji są planowane przez Państwa instytucję? *
- ___
- W jaki sposób Państwa instytucja zachęca pracowników do udostępniania publikacji naukowych w otwartym dostępie? *
- ___
- W jaki sposób Państwa instytucja zachęca pracowników do otwierania danych badawczych? *
- ___
Finansowanie udostępniania publikacji w otwartym dostępie
Z jakich źródeł Państwa instytucja finansuje udostępnianie publikacji w otwartym dostępie? 0 – w ogóle nie korzystamy z tego źródła finansowania ... 4 – intensywnie korzystamy z tego źródła finansowania
- Środki własne (w tym subwencja) *
- 0-1-2-3-4
- Projekty badawcze krajowe (np. projekty NCN) *
- 0-1-2-3-4
- Projekty badawcze zagraniczne (inne niż H2020) *
- 0-1-2-3-4
- Projekty badawcze H2020 *
- 0-1-2-3-4
- Fundusze strukturalne (np. POPC) *
- 0-1-2-3-4
- Programy ministerialne *
- 0-1-2-3-4
- Nasza instytucja nie udostępnia publikacji w otwartym dostępie.
- Zaznacz, aby potwierdzić, że instytucja nie udostępnia publikacji w otwartym dostępie.
Finansowanie udostępniania danych w otwartym dostępie
Z jakich źródeł Państwa instytucja finansuje udostępnianie danych w otwartym dostępie? 0 – w ogóle nie korzystamy z tego źródła finansowania ... 4 – intensywnie korzystamy z tego źródła finansowania
- Środki własne (w tym subwencja) *
- 0-1-2-3-4
- Projekty badawcze krajowe (np. projekty NCN) *
- 0-1-2-3-4
- Projekty badawcze zagraniczne (inne niż H2020) *
- 0-1-2-3-4
- Projekty badawcze H2020 *
- 0-1-2-3-4
- Fundusze strukturalne (np. POPC) *
- 0-1-2-3-4
- Programy ministerialne *
- 0-1-2-3-4
- Nasza instytucja nie udostępnia danych w otwartym dostępie.
- Zaznacz, aby potwierdzić, że instytucja nie udostępnia danych w otwartym dostępie.
Pytania dot. repozytoriów cyfrowych
- Czy Państwa instytucja posiada cyfrowe repozytorium dla publikacji naukowych? *
- Tak
- Nie
- Czy Państwa instytucja posiada cyfrowe repozytorium dla danych badawczych? *
- Tak
- Nie
- Czy Państwa repozytorium ma charakter repozytorium otwartego? *
- Tak, zarejestrowane w OpenDOAR
- Tak, niezarejestrowane w OpenDOAR
- Nie, nasze repozytorium nie jest otwarte
- Nie mamy repozytorium
- Czy Państwa repozytorium jest dzielone z innymi instytucjami? *
- Tak
- Nie, to nasze własne repozytorium
- Nie mamy repozytorium
- Jeśli to możliwe, prosimy o wstawienie linku do Państwa cyfrowego repozytorium publikacji naukowych/repozytorium danych badawczych
- ___
- Jeśli NIE mają Państwo własnego repozytorium - czy planują Państwo jego utworzenie? *
- Tak
- Nie
Data planowanego utworzenia repozytorium cyfrowego
- W jakim terminie planują Państwo utworzenie cyfrowego repozytorium (proszę wskazać datę z dokładnością do miesiąca)? *
- dd-mm-rrrr
Pytania dot. interfejsu API
- Czy w Państwa instytucji trwają prace nad budową/dobudową interfejsu programistycznego aplikacji (API) do baz/rejestrów OD? *
- Tak
- Nie, planujemy rozpoczęcie prac
- Nie, nie planujemy rozpoczęcia prac
Pytanie o termin rozpoczęcia prac nad interfejsem API
- W jakim terminie planują Państwo rozpoczęcie prac nad interfejsem programistycznym aplikacji (API)? Proszę wskazać datę z dokładnością do miesiąca. *
- dd-mm-rrrr
Pytania dot. finansowana prac nad budową/dobudową interfejsu programistycznego aplikacji (API)
Z jakich źródeł Państwa instytucja finansuje/planuje sfinansować prace nad budową/dobudową interfejsu programistycznego aplikacji (API) do baz/rejestrów OD? 0 – w ogóle nie korzystamy z tego źródła finansowania ... 4 – intensywnie korzystamy z tego źródła finansowania
- Środki własne (w tym subwencja) *
- 0-1-2-3-4
- Projekty badawcze krajowe (np. projekty NCN) *
- 0-1-2-3-4
- Projekty badawcze zagraniczne (inne niż H2020) *
- 0-1-2-3-4
- Projekty badawcze H2020 *
- 0-1-2-3-4
- Fundusze strukturalne (np. POPC) *
- 0-1-2-3-4
- Programy ministerialne *
- 0-1-2-3-4
Pytania dot. pełnomocnika ds. OA
- Czy w Państwa instytucji powołano pełnomocnika (lub koordynatora) do spraw otwartego dostępu? *
- Tak
- Planujemy powołanie pełnomocnika
- Nie planujemy aktualnie powołania pełnomocnika ds. otwartego dostępu
Dane kontaktowe pełnomocnika/koordynatora OD
- Prosimy o podanie SŁUŻBOWYCH danych kontaktowych (nazwisko, telefon, e-mail) osoby odpowiedzialnej w Państwa instytucji za kwestie otwartego dostępu. *
- ___
- Czy byliby Państwo zainteresowani szkoleniem dedykowanym dla pracowników odpowiedzialnych za kwestie otwartego dostępu? *
- Tak
- Nie
Planowane powołanie pełnomocnika ds. OD
- W jakim terminie planują Państwo powołanie pełnomocnika (lub koordynatora) do spraw otwartego dostępu? Proszę wskazać datę dokładnością do miesiąca. *
- dd-mm-rrrr
Pytania dot. publikacji w OD
- Jaki jest (szacowany) udział publikacji naukowych w otwartym dostępie w stosunku do wszystkich publikacji naukowych tworzonych przez autorów afiliowanych przy Państwa instytucji? *
- 0-10-20-30-40-50-60-70-80-90-100 %
- Nie wiem - nie posiadamy wiedzy na ten temat
- Jaki jest (szacowany) udział danych badawczych w otwartym dostępie udostępnionych przez Państwa instytucję w stosunku do wszystkich danych badawczych tworzonych przez autorów afiliowanych przy Państwa instytucji? *
- 0-10-20-30-40-50-60-70-80-90-100 %
- Nie wiem - nie posiadamy wiedzy na ten temat
- Ile czasopism naukowych w otwartym dostępie wydaje Państwa instytucja (z podziałem na modele dostępu - Złoty zarejestrowany w DOAJ, Złoty niezarejestrowany w DOAJ, Zielony, Brązowy, Hybrydowy)? *
- ___
- Jaka jest łączna liczba czasopism naukowych wydawanych przez Państwa instytucję? *
- ___
Bariery w otwieraniu publikacji naukowych
Jakie są główne bariery w otwieraniu publikacji naukowych? 1 – czynnik ma znikomy wpływ ... 5 – czynnik ma bardzo znaczący wpływ
- Nadmiar różnorodnych rozwiązań technicznych *
- 1-2-3-4-5
- Brak odpowiedniego premiowania za otwieranie publikacji *
- 1-2-3-4-5
- Niechęć pracowników naukowych do otwierania własnych publikacji *
- 1-2-3-4-5
- Brak wiedzy w zakresie prawa autorskiego *
- 1-2-3-4-5
- Inne
Bariery w otwieraniu danych badawczych
Jakie są główne bariery w otwieraniu danych badawczych? 1 – czynnik ma znikomy wpływ ... 5 – czynnik ma bardzo znaczący wpływ
- Brak środków finansowych na ten cel *
- 1-2-3-4-5
- Niechęć naukowców do otwierania własnych danych badawczych *
- 1-2-3-4-5
- Brak wiedzy i umiejętności technicznych wśród naszych pracowników *
- 1-2-3-4-5
- Problemy prawne *
- 1-2-3-4-5
- Brak systemowej koncepcji zarządzania danymi badawczymi w instytucjach naukowych *
- 1-2-3-4-5
- Brak wymagania przez instytucje finansujące i prowadzące badania udostępniania danych badawczych zgodnie z zasadami FAIR *
- 1-2-3-4-5
- Inne
- ___
Przeszkody w realizacji przez instytucje naukowe działań związanych z OD
- Jakie są główne przeszkody w realizacji przez instytucje naukowe działań związanych z otwartym dostępem, w tym zaleceń wynikających z „Kierunków rozwoju otwartego dostępu do publikacji i wyników badań naukowych w Polsce” (wybór wielokrotny)? *
- Brak lokalnych repozytoriów i infrastruktury otwartego dostępu w jednostkach naukowych i uczelniach
- Brak wiedzy nt. otwartego dostępu wśród naukowców
- Niechęć naukowców do otwierania własnych publikacji lub danych badawczych
- Ryzyko prawne i brak wiedzy nt. praw autorskich
- Brak systematycznych działań ze strony jednostek naukowych lub uczelni
- Inne: ___
- Jakie działania informacyjne w zakresie otwartego dostępu powinno oferować MNiSW (wybór wielokrotny)? *
- Szkolenia nt. otwartego dostępu dla pracowników jednostek naukowych i uczelni
- Szkolenia nt. praw autorskich i aspektów prawnych
- Szkolenia nt. tworzenia polityk otwartego dostępu
- Poszerzenie informacji nt. otwartego dostępu na stronie internetowej MNiSW
- Działania informacyjne w zakresie otwartego dostępu do publikacji naukowych
- Działania informacyjne w zakresie otwartych danych badawczych
- Konferencje
- Inne: ___
Inne pytania
- Czy znane są Państwu założenia powstającego European Open Science Cloud (EOSC)?https://ec.europa.eu/research/openscience/pdf/eosc_declaration.pdf#view=fit&pagemode=none *
- Tak, dokładnie
- Tak, w przybliżeniu
- Nie
- Czy usługi, które będą zapewniane przez EOSC wpłyną na pracę Państwa instytucji? *
- Tak
- Raczej tak
- Trudno powiedzieć
- Raczej nie
- Nie
- W jaki sposób?
- ___
- Czy Państwa instytucja organizuje lub uczestniczy w krajowych lub międzynarodowych wydarzeniach poświęconych tematyce otwartego dostępu? *
- Tak (opisz poniżej)
- Nie
- Miejsce na opis wydarzeń OD, które organizuje, lub w których uczestniczy Państwa instytucja.
- ___
- Czy prowadzą Państwo współpracę z uczelniami/instytutami zagranicznymi w zakresie tematyki otwartego dostępu? *
- Tak
- Nie, ale planujemy rozpoczęcie takiej współpracy
- Nie, nie planujemy rozpoczęcia współpracy
Współpraca z podmiotami zagranicznymi
- Z jakimi uczelniami/Instytutami zagranicznymi prowadzą Państwo współpracę w zakresie otwartego dostępu? Proszę wymienić do 5 podmiotów. *
- ___
Planowana współpraca zagraniczna
- W jakiej perspektywie czasowej planują Państwo rozpoczęcie współpracy z podmiotami zagranicznymi w zakresie otwartego dostępu? *
- dd-mm-rrrr
Pytania dot. "Kierunków rozwoju otwartego dostępu w Polsce"
- Jakie tematy powinny być przede wszystkim poruszone w aktualizacji "Kierunków rozwoju otwartego dostępu w Polsce"? (wybór wielokrotny) *
- Informacje nt. rodzajów OD
- Wymagania wobec uczelni/Instytutów
- Współpraca ze strukturami międzynarodowymi
- Kwestie praw autorskich
- Kwestie infrastruktury
- Kwestie wymagań technicznych
- Kwestie finansowania
- Zarządzanie danymi
- Inne: ___
- Ewentualne dodatkowe uwagi nt. otwartego dostępu lub „Kierunków rozwoju otwartego dostępu w Polsce".
- ___
Pytania końcowe
- Funkcja pełniona przez osobę wypełniającą ankietę
- Pracownik biura kierownika uczelni/Instytutu (np. biura Dyrektora, biura Rektora)
- Pracownik biblioteki
- Pracownik biura informacji naukowej lub działu nauki
- Rodzaj instytucji
- Uniwersytet
- Politechnika
- Akademia
- Instytut badawczy
- Instytut naukowy PAN
- PWSZ
- Inne: ___